Dag 28: Pastoor Isak Fredericks, Windhoek, direkte afstammeling van Cornelius

IsakFredericks

Februarie 2010; ek was in Windhoek om navorsing te doen vir “Die Keiservoël oor Namaland,” die roman waaraan ek geskryf het en wat eersdaags verskyn. Een van die hoofkarakters in my boek was Cornelius Fredericks, Nama kaptein van Bethanië tydens die oorlog tussen die Namas en Duitsland, 1904-1908. Die vorige Desember in Lüderitz het fotograaf Giel du Toit my vertel van ‘n direkte afstammeling van Cornelius. Terug in Pretoria het ek kontak gemaak met pastoor Isak Fredericks van Windhoek en ‘n besoek geskeduleer.

Ek het baie vrae gehad, maar na die ontmoeting was daar nog meer. Oom Isak (Pastoor Fredericks) het my baie vriendelik ontvang. Hy was bly dat iemand belanggestel het in hierdie stuk verlore geskiedenis. Hy was volkome op hoogte met die verhale van die onregte op Haai-eiland, van die skedels wat na Berlyn verskeep is, en wat vandag steeds in ‘n polemiek gewikkel is. Die Namas en Hereros eis vandag nog steeds reparasie vir destyds se gebeure.

Oom Isak het vertel dat Josef Fredericks nooit self kinders gehad het nie, maar dat hy en sy vrou vir Cornelius en “Paul” aangeneem het. Hulle biologiese ouers was Ruben, Josef se broer, en Elizabeth. Hierdie besonderhede het ek gerieflikheidshalwe uit die roman weggelaat. Die feit dat ander historiese dokumente Cornelius se broer as Daniel aangedui het, het my genoop om eerder “Daniel” as “Paul” te gebruik. Oom Isak het self vertel dat part van die gegewens effens onduidelik was, soos al die wel en weë van die Namas na die oorlog.

Oom Isak het ‘n punt daarvan gemaak om aan my die verskil tussen die Khoi-Khoin en die Boesmans (Khoi-San) te verduidelik, te wete die “Eerste mense,” “Regte mense,” (Khoi-Khoin) en die “slegte mense,” “struikrowers,” (Khoi-San). Ander bronne bevestig hierdie onderskeid. Dit is hoekom Boesmans die naam “Boesman” bo Khoi-San verkies.

Dit is hartseer om by iemand soos pastoor Fredericks te hoor dat die Namas eintlik besig is om uit te sterf, as gevolg van ondertrouery met ander rasse, en dat in die proses die volksverhale en kultuurgebruike besig is om in die vergetelheid te verdwyn.

Oom Isak het vertel dat Cornelius deur Johannes Christiaan Goliath, Nama kaptein van Berseba verraai is, gevang is, en later te voet na Lüderitz aangejaag is, soos ‘n dier. In die boek het ek Goliath se rol uitgelaat, maar die deel oor die tog na Lüderitz nie. Ek het gedink aan oom Dicky se vertelling van Ernst Luchtenstein se pa, Joseph, wat die gevange Cornelius in die tronk in Keetmanshoop besoek het, “totdat hy opgehang is.” Daaruit het ek die afleiding gemaak dat Cornelius eers Keetmanshoop toe geneem is, en toe Lüderitz toe, waar hy uiteindelik dood is.

Die stukkie inligting uit oom Isak se mond wat my hare laat rys het was die volgende: Cornelius is nooit opgehang nie, hy is vergiftig. Daaroor was oom Isak baie seker. Hierdie was nie een van die wasige stories van lank vergete se tye nie. Die Frederickse van Bethanië was dit eens: Hulle legendariese leier is op Haai-eiland vergiftig, nie opgehang nie.

Toe ek ‘n rukkie later lees oor die eksperimente, geborg deur ‘n Switserse farmaseutiese maatskappy, op Haai-eiland, het ek verstaan, en het my verbeelding begin gons. Dinge het begin sin maak.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s