Dag 34: Bethanië in “Die Keiservoël oor Namaland” Die Sendelinge

Bethanië is ‘n baie klein nedersetting, oënskynlik nutteloos, maar die dorp dra swaar aan simboliek.

Behalwe vir Warmbad in die verre suide was dit een van die eerste vastrapplekke van die Duitse sendelinge. Eers was daar eerwaarde Schmelen, wat in Bethanië kom probeer het. Hy het selfs met ‘n Nama, Zara, getrou. Aanvanklik was sy oogmerke baie suiwer, of onsuiwer. Dit hang net af hoe jy daarna kyk. Schmelen was naamlik bang om alleen met enige vrou te verkeer, want hy wou nie aanstoot gee nie. Toe trou hy maar met Zara. Sy het hom gehelp om dele van die Bybel en die kategismus in Nama te vertaal.

Uiteindelik het die Oorlams Afrikaners van Bethanië moeg geword vir die sendeling en het hy Bethanië verlaat. Zara is dood en toe trou hy met ‘n boorling van die Kaap, ene nooi Bam. In haar voorgeslagte was daar ‘n slaaf, ene Catharina van de Caab. Sy het ook broers gehad en een van hulle was Johannes Heinrich Bam. Hy het jare na Schmelen sendeling op Bethanië geword en ‘n eeu en ‘n half later het hy ook ‘n karakter in my boek geword. Let daarop dat Schmelen met ‘n gekleurde getrou het en dat Bam self gekleurd was vanweë sy Catharina van de Caab bloed. Dit sou Bam probleme gee om gelegitimeer te word

Eerwaarde of pastoor Bam was teenwoordig toe Vogelsang die gewraakte ooreenkoms met Josef Fredericks onderteken het. Hierdie ooreenkoms was uiteindelik die doodsteek van die Namas. In terme van die ooreenkoms het Adolph Lüderitz Angra Pequena (vandag se Lüderitz) by Fredericks gekoop. Sonder daardie baai, later ‘n hawe, in die Schutztruppe se hande sou dit gesukkel het om Namaland militêr te verower.

Bam se rol word op verskillende wyses vertolk. Sommiges wil dit hê dat hy heimlik met Vogelsang, Lüderitz se agent, saamgewerk het. Ander dink dat hy dalk probeer keer het. Ek het laasgenoemde rol vir hom gekies.

Bam_grafDie bekende tweetoringkerk op Bethanië is in 1860 onder leiding van eerwaarde Kreft opgerig. Vandag is die kerk leeg. Al wat binne is is ‘n kateder en ‘n stukkende orrel. Dit het baie emosies by my ontketen om die orrel te sien want ek het die transaksie beskryf teen die agtergrond van die kerk, kompleet met die “trapmesiek” (Nama-Afrikaans vir traporrel) op sy plek.kerk_Bethaniekerk_binne

Daar is baie interpretasies vir die val van Namaland. Een daarvan is die ironie dat die sendelinge onbewustelik die versoekings van die Westerse beskawings aan die Namas bekendgestel het, terwyl hulle veronderstel was om die teenoorgestelde te doen. Iets hiervan vertel Andre P Brink ook in Bidsprinkaan.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s